Dijital pazarlama, AI-search ve growth engineering sözlüğü

Kontrol (A) ve varyant (B) arasında rastgele trafik bölümlemesi ile istatistiksel kıyas yapılan deney türü.

Bir yazılım mimarisi kararının bağlamını, seçenekleri, sonucunu ve tradeoff'larını yazılı kayıt altına alan dokümantasyon formatı; composable stack'te vendor kararları için standart.

IAB'in yetkili reklam satıcılarını (ads.txt) ve SSP'lerin hangi yayıncıları temsil ettiğini (sellers.json) beyan ettiği şeffaflık standardı; domain spoofing'i ve yetkisiz reselling'i önler.

Google arama sonuç sayfasının en üstünde beliren ve Gemini tarafından üretilen özet cevap bloğudur. Bir sorguda AI Overview çıktığında geleneksel mavi linkler ekranın çok altına itilir; dolayısıyla Overview içinde citation olarak geçmek, sayfanın birinci sırasında olmaktan genelde daha değerlidir.

Zaman serisi metriklerinde (KPI, conversion, latency, fraud sinyali) beklenen aralığın dışına çıkan değerleri otomatik tespit eden tekniklerin şemsiyesi. STL decomposition, Prophet, isolation forest, neural OoD modelleri kullanılır; alerting ve gözetim panellerinin bilgi tabanı.

Bir sorunun cevabını paragrafın ilk cümlesinde net şekilde veren, sonra destekleyici bağlamı açan içerik yaklaşımıdır. LLM'ler 'top-of-chunk' pozisyonuna büyük ağırlık verdiği için TL;DR'ı yazının başında tutmak GEO performansını doğrudan artırır.

Tüm dış API trafiğinin tek noktadan geçtiği reverse-proxy katmanı. Authentication, rate limiting, routing, request/response transformasyonu ve metrik toplama tek yerde; AWS API Gateway, Kong, Apigee, Cloudflare API Gateway popüler seçenekler.

Google App Campaigns (UAC), uygulama yüklemesi ve in-app aksiyonu için Search, Display, YouTube ve Play envanterini otomatize eden tek kampanya tipi. Kreatif asset'leri makine öğrenmesi karıştırır; tCPA veya tROAS hedefleriyle çalışır.

Apple Search Ads; App Store arama sonuçlarında gösterilen reklamlar; Search Match → exact pipeline kurulur.

App Store Optimization; App Store + Google Play'de organik görünürlük ve dönüşüm optimizasyonu disiplini.

Bir dönüşümün hangi temas noktasına atfedildiğinin modeli; last-click, first-click, DDA, MTA çeşitleri.

Sunucu tarafında çalışan iş mantığı, veritabanı erişimi, kimlik doğrulama, ödeme ve entegrasyon katmanı. Frontend'in tükettiği API'ları yayınlar; Node.js, Python, Go, .NET en yaygın stack'ler; ölçek, güvenlik ve veri tutarlılığının asıl mülkü.

Olasılık dağılımı üzerinden karar alan test yaklaşımı; 'varyantın kazanma olasılığı' gibi sezgisel çıktılar üretir.

Public lansmandan önce partner ekosistemine açılan yeni özellik erişimi; erken geri bildirim + rakip avantajı sağlar.

Her istemci tipi (web, iOS, Android) için ayrı, optimize edilmiş backend katmanı. UI ihtiyaçlarına göre veriyi şekillendirir, kontrolü frontend ekibine bırakır; aşırı genel "tek API"nin yarattığı over-fetching ve coupling sorunlarını çözer.

Toplam kanallardan gelen gelirin toplam medya harcamasına oranı; channel-level ROAS'lardan daha az biased.

Ana marka + sub-brand + endorsed brand + product naming ilişkilerinin sistematik haritası; Branded House / House of Brands / Endorsed / Hybrid modellerinden seçilir.

Marka adı aramalarında, yan sayfalar dahil, ilk sayfada markanın sahip/olumlu sonuçlarının baskın olması için yapılan SEO + PR + Wikipedia + Knowledge Graph çalışmaları.

Functional benefits → emotional benefits → values → essence katmanlarından oluşan markayı özetleyen piramit yapı; tüm iletişimin tek sayfa özeti.

Bir kategori veya ihtiyaç söylendiğinde markanın tüketici zihninde hatırlanma oranı; unaided (yardımsız) ve aided (yardımlı) olarak ölçülür.

Reklamın kabul edilebilir bağlamda (şiddet/hakaret/dezenformasyon olmayan içerik) yayınlanmasını denetleyen standartlar ve araçlar (IAS/DV) ile yayıncı editorial policy'si.

Byron Sharp'ın 'How Brands Grow' kuramında markanın satın alma anında zihinde kolay gelme özelliği; mental availability + physical availability kombinasyonu.

Markanın yazılı ve sözlü iletişiminde kullandığı karakter, ton, kelime seçimi ve cümle ritmini tanımlayan rehber; yazım kılavuzu + örnekler + banned word listesi içerir.

Google Ads'da anahtar kelimenin niyetine uyan tüm sorguları yakalayan en geniş eşleşme tipi. Smart Bidding ile birleştiğinde uzun-kuyruk fırsatlarını açar; izole çalıştırılırsa harcamayı dağıtır — negative ve audience-signal kritik.

Customer Acquisition Cost — bir yeni müşteri kazanmak için harcanan toplam pazarlama + satış maliyetinin müşteri sayısına bölümü. Healthy CAC LTV'nin 1/3'ünden küçük olmalı (LTV/CAC > 3); blended (tüm spend) ve paid-only varyantları farklı kararlar verir. Payback period ile birlikte yönetilir.

Aynı niyete hizmet eden iki veya daha fazla sayfanın aynı sorgu için yarışması durumudur. Hem ikisinin sıralaması düşer hem de Google'ın hangi sayfayı göstereceği konusunda kararsız kalır; konsolidasyon veya niyet ayrıştırması ile çözülür.

<link rel="canonical"> ile aynı veya çok benzer içeriğin "ana" URL'sini arama motoruna işaret eden meta. Filtreli kategori, parametreli URL, AMP/mobile alternatif ve syndicated içerik durumlarında signal birleştirir; yanlış kullanıldığında index hijacking'e yol açar.

Meta'nın Pixel'e paralel server-to-server event API'si. ITP ve adblock nedeniyle browser'da kaybolan %20-40 dönüşüm sinyalini geri kazandırır; deduplication için her event'e event_id ve aynı zaman damgası taşıması zorunludur. Modern paid sosyal stack'in temeli.

Mevcut kategoride rekabet etmek yerine yeni bir kategori tanımlayıp onu sahiplenme stratejisi; 'biz kimiz, rakibimiz kim' yerine 'biz hangi problemi çözüyoruz' sorusuna odaklanır.

Statik (ve giderek dinamik) içeriği coğrafi olarak dağıtılmış edge node'larda cache'leyen ağ. TTFB ve LCP'yi düşürür, origin'i DDoS ve trafik dalgalarına karşı korur. Cloudflare, Fastly, Akamai, AWS CloudFront — modern stack'in olmazsa olmazı.

Customer Data Platform; kullanıcı profillerini birleştirip aktivasyon kanallarına açan sistem (Segment, mParticle, warehouse-native).

Ekip × platform × sertifika seviyesi × geçerlilik tablosu; eskime, yenileme tarihi ve yedek uzman kapasitesi görünür tutulur.

Platformun belirli ürün + modül için resmi sertifikasyon sınavını geçmiş ajans veya uzman; standart destek ve dokümantasyon erişimi sağlar.

Rebrand / repositioning sürecinin iç paydaşlar ve çalışanlar tarafından benimsenmesini sağlayan iletişim + eğitim + destek operasyonu; brand ambassador + runbook + quarterly review.

Shopify'ın checkout.liquid sonrası sunduğu modern özelleştirme katmanı; UI extensions (React), Functions (Rust/JS), branding API, post-purchase extension + Shop Pay uyumlu.

Belirli bir zaman penceresinde aktif müşteri tabanından ayrılan kullanıcı oranı. Subscription işlerinde MRR'a doğrudan etki eder; e-ticarette repeat-rate'in tersi. Voluntary (vazgeçen) ve involuntary (ödeme reddi) ayrımı yapılır; düşürmek için onboarding, fiyatlama ve lifecycle iletişimi optimize edilir.

Bir kullanıcının önümüzdeki N gün içinde aktif tabandan ayrılma olasılığı — RFM, ürün kullanım, ödeme ve etkileşim sinyalleri girdi alınarak ML modeli ile (lojistik regresyon, gradient boosting, survival analizi) hesaplanır. Win-back ve VIP iletişim önceliklendirmesinin temeli.

Continuous Integration + Continuous Delivery/Deployment — kodun her commit'te otomatik test edildiği ve geçerse production'a kadar otomatik akıttığı pipeline. GitHub Actions, GitLab CI, CircleCI; release döngüsünü günlerden dakikalara indiren modern engineering norm.

Bir üretken motorun cevabını dayandırdığı ve çoğu zaman görünür şekilde gösterdiği URL veya kurum adıdır. 'Perplexity'de 2. citation' gibi bir skor, GEO'da klasik 'organik sırada kaçıncısın' sorusunun karşılığıdır; ölçüm için birincil metriktir.

Sayfa yüklenirken oluşan beklenmedik düzen kaymalarının kümülatif skoru — Core Web Vital. 0.1 altı "iyi"; en sık sebepleri boyut belirtmemiş image, geç yüklenen banner ve web font swap. Width/height + reserved space + font-display ile çözülür.

Tek büyük JS bundle yerine her route veya feature için ayrı chunk üretip sadece o sayfada yüklenmesini sağlamak. Vite/Webpack/Rollup'ın temel optimizasyonu; LCP ve TTI üzerinde doğrudan etki, lazy import + dynamic route ile birlikte konuşulur.

Belirli bir özelliği paylaşan (kayıt tarihi, acquisition kanalı) kullanıcı grubu; zaman içindeki davranışı analiz edilir.

Belirli bir dönemde kazanılan kullanıcı kohortunun zamanla aktiflik veya gelir katkısının düşüşü. Sağlıklı ürünlerde eğri belirli bir noktada yataylaşır (plateau); sürekli düşen kohort decay'i product-market fit eksikliğinin en güvenilir göstergesidir.

Composable commerce engine; API-first + MACH uyumlu, enterprise B2B + B2C senaryolarında en çok kullanılan engine'lerden biri. commercetools Frontend + Studio ekosistemi mevcut.

UI'ı izole, yeniden kullanılabilir ve bileşen bazında test edilebilir parçalara bölen frontend mimarisi. Vue/React/Svelte'in temel paradigması; design system'in fiziksel karşılığı, refactor maliyetini ve görsel tutarsızlığı düşürür.

Tek bir monolitik platform yerine, her işlev için best-of-breed vendor seçilerek compose edilen commerce mimarisi; engine + CMS + search + payment + identity ayrı servisler.

Google'ın TCF 2.2 uyumlu consent sinyali mekanizması; ad_user_data + ad_personalization state'leri.

Meta, TikTok ve LinkedIn gibi platformların sunucudan doğrudan aldığı dönüşüm API'sidir. Browser-based pixel yerine tercih edilir; daha güvenilir, daha bütüncül sinyal.

Belirli bir hedefi tamamlayan kullanıcı oranı; transaction / session veya signup / visit gibi formüllerle hesaplanır.

Google'ın kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç metrikten oluşan setidir: LCP (en büyük içerik yükleme), INP (etkileşim yanıt süresi) ve CLS (görsel kaymalar). Sıralamada doğrudan etkilidir.

Tarayıcının bir origin'den diğerine yapılan fetch/XHR isteklerinin sunucu tarafından açıkça onaylanmasını şart koşan güvenlik mekanizması. Access-Control-Allow-* header'ları ile yönetilir; yanlış konfig SaaS API'larında en sık karşılaşılan integration bug.

Bir dönüşümü kazanmak için harcanan medya maliyetidir. 'Blended CPA' tüm kanalların toplamını, 'paid CPA' sadece ücretli medyayı gösterir; ikisini karıştırmak yanlış karar verdirir.

Custom Product Pages (iOS 15+); tek app için 35 farklı landing sayfa varyantı; trafik kaynağına özel.

Googlebot'un sitenize ayırdığı toplam tarama kapasitesidir. Sunucu hızı, site otoritesi ve içerik tazeliğine göre dinamik belirlenir; boşa harcandığında kritik sayfalar geç indekslenir.

Aynı kreatifin tekrar tekrar gösterilmesi sonucu CTR, CVR ve engagement'ın düşmesi. Frequency cap + kreatif rotasyonu ile yönetilir; performance modeli yokken Frequency = 4-7 üzeri kritik eşik kabul edilir, Meta hesaplarında haftalık raporlanmalıdır.

Sayfanın hangi kaynaklardan script, style, image, iframe yükleyebileceğini belirleyen HTTP header. XSS'e karşı en güçlü browser-side savunma; nonce + strict-dynamic modern best practice, monitoring için report-uri/report-to direktifleri.

Sunucudan boş HTML iskelet ve JS bundle gönderip tarayıcıda render eden yaklaşım. SPA'lerin tipik modu; ilk paint yavaş, SEO için ek route prerendering ister. Yetersiz ağ veya düşük cihazda LCP ciddi şekilde bozulur.

Bir markanın global iletişimini hedef pazarın dili, görsel kodu, espri yapısı ve kültürel referanslarıyla yeniden inşa etme süreci. Pure çevirinin ötesinde — mesaj uyumu, renk anlamları, isim çağrışımları ve sosyal normlara müdahale eder.

Reklam platformuna yüklenen first-party listelerden (e-posta, telefon, mobil reklam ID) hash'lenerek oluşturulan kitle. Meta Custom Audience, Google Customer Match — retargeting, exclusion ve LAL seed olarak kullanılır.

Google Ads'da hash'lenmiş first-party listenin (e-posta, telefon, mailing adresi) Search, YouTube ve Display'de hedefleme/dışlama kitlesi olarak kullanılması. Lookalike seed'i ve win-back için temel; minimum match rate genelde %30+ olmalı.

İki tarafın (örn. marka + medya/platform) birbirinin ham PII'sini görmeden agregasyon ve match yapabildiği güvenli işlem ortamı. Google Ads Data Hub, Amazon AMC, Snowflake/Databricks clean room'lar — overlap analizi, attribution ve audience inşası için.

Veri üreten ve tüketen ekipler arasında schema, semantik, SLA ve sahiplik üzerinde önceden anlaşılmış sözleşme. dbt + Great Expectations + JSON Schema ile çalıştırılır; "downstream model bozuldu" sürprizinin önündeki en sağlıklı duvar.

Veri kalitesi, erişim, yönetişim ve uyumluluk disiplinlerinin bütünü; RBAC + audit log + data contracts standart.

Yapılandırılmış ve yapılandırılmamış (log, image, video, raw event) tüm veriyi şema dayatmadan saklayan merkezi depo. S3, GCS, ADLS üzerinde Parquet/Iceberg/Delta Lake formatları; warehouse'un tamamlayıcısı, lakehouse mimarisinin temeli.

Ham ve modellenmiş event verisinin oturduğu bulut veri deposu (BigQuery, Snowflake, Redshift, Databricks).

Data build tool — SQL tabanlı, versiyonlu, test edilebilir veri transformasyonu framework'ü; analytics engineering'in standardı.

GA4'ün makine öğrenimi tabanlı attribution modelidir. Her touchpoint'e marjinal katkı atar; klasik last-click'ten çok daha gerçekçidir.

PMP/PG anlaşmasında yayıncı + alıcı + envanter + fiyat kombinasyonunu tanımlayan unique identifier; programatik ile direct satışı birleştirir, pacing ve raporlama buna bağlıdır.

Mesajların gerçekten inbox'a ulaşma oranı; SPF/DKIM/DMARC/BIMI + reputation monitoring ile yönetilir.

Google'ın YouTube, Discover ve Gmail envanterini tek kampanyada birleştiren görsel-ağırlıklı performans formatı. Discovery Ads'ın halefi; sosyal benzeri kreatiflerle üst-orta huniyi besler, attribution'ı GA4 üzerinden ölçer.

Token + component + pattern + guideline + governance katmanlarının bir araya geldiği, tasarım ve geliştirme için tek doğruluk kaynağı.

Renk, tipografi, spacing, motion gibi tasarım kararlarının platform-bağımsız değişkenler olarak ifadesi; Figma variables + Style Dictionary + kod pipeline ile tek kaynaktan dağıtılır.

Logo, renk, karakter, jingle, slogan gibi markaya özgü + sürekli + sahipli kodlar; tüketicinin markayı 3 saniyede tanımasını sağlayan kodlar (Ehrenberg-Bass çerçevesi).

Bir isteğin frontend → API gateway → mikroservisler → DB → 3rd-party arasındaki tüm yolculuğunu tek trace ID altında izleyen teknik. OpenTelemetry standardı; Jaeger, Tempo, Datadog APM araçları; latency root-cause analizinin tek çözümü.

Uygulamayı çalıştığı tüm bağımlılıklarıyla birlikte taşınabilir bir container imajına paketleyen platform. "Bende çalışıyor" probleminin sonu; CI/CD'nin standart artefaktı, Kubernetes ve modern PaaS'ların alt katmanı.

Experience (deneyim), Expertise (uzmanlık), Authoritativeness (otorite) ve Trustworthiness (güvenilirlik). Google'ın kalite değerlendirme çerçevesi; YMYL konularında belirleyici, diğer alanlarda destekleyici sinyaldir.

Gerçek bir tarayıcıda gerçek bir kullanıcı senaryosunu (login → ürün ekle → checkout) baştan sona koşturan test seviyesi. Playwright ve Cypress popüler araçlar; en yavaş ama en kapsamlı doğrulama, kritik conversion akışlarını ve regression'ı yakalar.

CDN'in kendisinde çalışan hafif compute katmanı (Cloudflare Workers, Vercel Edge, AWS Lambda@Edge). Geo-routing, A/B test bucketlama, header manipülasyonu ve auth'u origin'e gitmeden milisaniyelerle yapar; cold-start neredeyse yok.

Kodun, kullanıcıya coğrafi olarak en yakın CDN node'unda çalıştırıldığı runtime; Cloudflare Workers, Vercel Edge, Shopify Oxygen başlıca örnekler. Latency minimize, global tutarlılık.

Apple/Google editorial ekibinin app'i 'App of the Day' / 'Featured' vitrininde sunması; pitch ile başvurulur.

Google Ads'da hash'lenmiş first-party verisi (e-posta, telefon) ile dönüşümü kullanıcıya bağlayan ölçüm katmanı. ITP ve cookie kaybından dolayı düşen attribution'ı %3-15 telafi eder; web ve lead form için iki varyantta gelir.

Markanızı 'X şirketi, Y sektöründe faaliyet gösterir, Z kişisi kurucusudur, W ürününü sunar' şeklinde birbiriyle bağlantılı varlıklar olarak tanımlayan semantik ağdır. LLM'ler ham metinden değil, bu ilişki haritasından akıl yürütür; graph sağlam değilse cevap bozuk çıkar.

Extract → Transform → Load (eski) ve Extract → Load → Transform (modern). Kaynaktan veriyi alıp warehouse'a taşıma yaklaşımları. ELT bulut DW'larının ucuz compute'una güvenir; dbt + BigQuery/Snowflake/Databricks kombinasyonu güncel standart.

AB'nin 28 Haziran 2025'te yürürlüğe giren erişilebilirlik direktifi; e-ticaret, bankacılık, ulaşım, telekom için WCAG 2.2 AA zorunlu hale getirdi.

Event isimleri, özellikleri, veri tipleri ve sahiplerinin yazılı, versiyonlu tanımı; schema registry'de saklanır.

Servislerin doğrudan birbirini çağırmak yerine event yayınlayıp consume ettiği mimari paradigma. Loose coupling + ölçek esnekliği sağlar; Kafka, RabbitMQ, AWS SNS/SQS, Google Pub/Sub backbone'lar; eventual consistency tradeoff'unu kabul eder.

Tarayıcının sayfanın ilk anlamlı içeriğini (text, image, SVG) ekrana çizdiği an. Kullanıcının "bir şey yükleniyor" hissi açısından kritik; iyi 1.8 sn altıdır. Kritik CSS'i inline'lamak ve render-blocking JS'i geciktirmek başlıca araçlar.

Bir özelliği kod değişikliği olmadan açma/kapama imkânı veren ve test/sürekli teslim altyapısının omurgası olan mekanizma.

Yayıncının kendi okuyucu verisi (davranış, içerik, kayıt) üzerinden ürettiği consent'li segmentler; sell-side CDP ile Deal ID'li olarak reklamverene satılır.

Site sahibinin kendi domain'inde set ettiği ve sadece kendi sayfa isteklerinde gönderilen cookie. Third-party cookie blokajından sonra ITP'nin de kısalttığı bu kategori için server-side cookie set + 1y+ rotasyon politikası kritik.

Markanın kendi mülklerinden (web, app, CRM, çağrı merkezi, e-posta, üyelik) doğrudan kullanıcı izniyle topladığı veri. Üçüncü-parti cookie kaybı sonrası performans-pazarlamanın en savunulabilir yakıtı; hash'lenip aktivasyon platformlarına aktarılır.

Yayıncının bir impression için kabul ettiği asgari CPM; statik (unified pricing rules) veya dynamic (Sibbo/Nobid/Assertive) olarak, bid landscape'e göre dinamik ayarlanır.

Belirli bir zaman diliminde bir kullanıcıya gönderilen mesaj sayısının üst sınırı; kanal yorgunluğunu önler.

Kullanıcının tarayıcıda gördüğü ve etkileşime girdiği katman — HTML, CSS, JS, görsel asset'ler ve runtime davranışlarının toplamı. Backend'den ayrı yaşar; framework'leri Vue/Nuxt, React/Next, Svelte/SvelteKit; performans, erişilebilirlik ve SEO'nun ilk savunma hattı.

Kullanıcının hedefe ulaşırken geçtiği adımların sıralı temsili; her adım drop-off oranı ile ölçülür.

GA4'e doğrudan HTTP isteği ile event göndermeye yarayan server-to-server protokol. Web pikseli olmayan ortamlardan (CRM, IoT, app server) conversion sinyali üretir; api_secret + measurement_id ile kimliklendirilir, Consent Mode'a uyumlu yapılandırılır.

Kullanıcılar artık cevabı Google'dan değil, ChatGPT / Perplexity / Gemini gibi üretken arama motorlarından alıyor. GEO, markanın bu yapay zeka üreten cevapların içinde doğru, sık ve tercih edilen kaynak olarak görünmesini sağlayan uygulamalı disiplindir.

İstemcinin tek query ile sadece ihtiyaç duyduğu alanları talep ettiği query language ve runtime. REST'in over/under-fetching problemine alternatif; tip sistemi ve schema-first tasarım frontend developer experience'ı belirgin iyileştirir.

LLM'in marka hakkında yanlış bilgi ürettiği durumu kaynağından düzeltme disiplinidir: Wikipedia / Wikidata düzeltmesi, kendi sitenizde 'authoritative correction' bloğu, üçüncü parti yayında errata. Düzeltme yayıldıktan 60-90 gün içinde modellerin cevabı güncellenir.

Kişiye özgü tanımlayıcının (e-posta, telefon, ad-soyad) tek-yönlü kriptografik fonksiyonla (genelde SHA-256) sabitlenmiş hali. Reklam platformlarında match, custom audience yükleme ve Enhanced Conversions için zorunlu — privacy ve compliance şartı.

Yayıncının birden fazla SSP/exchange'i eş zamanlı çağırıp en yüksek teklifi ad server'a gönderdiği açık artırma modeli; client-side (Prebid.js) veya server-side (Prebid Server) çalışır.

Frontend (presentation) ile backend (commerce engine / CMS) arasındaki katmanın API üzerinden ayrıştırılması; frontend'in herhangi bir framework + runtime'da çalışmasını sağlar.

Sayfa üzerindeki kullanıcı etkileşiminin (tıklama, kaydırma, hover, attention) yoğunluğunu renk paletiyle görselleştiren araç. Hotjar, Microsoft Clarity, Mouseflow gibi tool'lar üretir; CRO'da hipotez kaynağıdır ama tek başına karar değil — A/B test ile doğrulanmalı.

Aynı içeriğin farklı dil/bölge varyantlarını arama motoruna bildiren <link rel="alternate" hreflang="x"> direktifi. Çok-dilli site mimarisinde kanonik dağıtımı korur, yanlış dilde ranking ve self-cannibalization'ı önler; karşılıklı (reciprocal) ve x-default ile birlikte yapılandırılır.

Sunucuda render edilen HTML'in tarayıcıda JavaScript tarafından 'canlandırılma' sürecidir. Yavaş hydration INP'yi bozar, JS hata verirse içerik görünür ama tıklanamaz hale gelir.

Shopify'ın React Server Components tabanlı headless storefront framework'ü (Hydrogen) ve onu dağıtan edge deployment platformu (Oxygen); Storefront API + Customer Account API ile çalışır.

Incremental Ad-stock Effect — bir kanalın harcamasındaki marjinal artışın brand search, organic ve direct gibi alt-huni metriklerine yarattığı kalıcı etki. MMM ve geo-experiment'lerin kalibrasyonunda anchor değer; halo effect'i ölçen ana mekanizma.

Impact-Confidence-Ease veya Potential-Importance-Ease kriterleriyle hipotez önceliklendirme çerçevesi.

Aynı bireyi ait olduğu cihaz, e-posta, telefon, ödeme kimliği ve hashed ID'ler arasında bağlayan ilişkisel grafik. Cross-device attribution, retention modelleri ve LAL seed kalitesinin temelini kurar; CDP'nin kalbi.

Farklı cihaz ve kanallardaki kullanıcı aktivitesinin tek bir kimliğe bağlanması; deterministik + olasılıksal.

Bir otomasyonun kontrol grubuna kıyasla yarattığı ek gelir/davranış; retention deneylerinin gerçek başarı ölçüsü.

Bir kanal olmasaydı oluşmayacak ek dönüşüm; geo-holdout testleriyle ölçülür, attribution'dan bağımsız.

Bir URL'in Google'ın indeksine girmeye uygun olup olmadığını belirleyen özelliklerin toplamıdır: meta robots, canonical, hreflang, durum kodu, içerik kalitesi ve crawl erişilebilirliği bir arada değerlendirilir.

Bir ürünün içerik ve işlevlerinin kullanıcının zihinsel modeliyle eşleşecek şekilde organize edilmesi; card sort + tree test ile doğrulanır.

Sunucu, ağ, DB ve cloud kaynaklarını manuel UI'dan değil, versiyonlanmış kod dosyalarından (Terraform, Pulumi, CloudFormation) yönetme yaklaşımı. Tekrar üretilebilirlik, code review, disaster recovery ve multi-environment parity'nin temeli.

2024'te FID'in yerini alan Core Web Vital — kullanıcının sayfa boyunca yaptığı tüm etkileşimlerin en uzun gecikme süresini ölçer. 200 ms altı "iyi" sayılır; ana sebebi ana iş parçacığını uzun süre meşgul eden JS, fix'i kod-bölme + offline çalışma + main-thread budgeting.

Birden fazla bileşenin (servis + DB, frontend + API) birlikte çalışmasını doğrulayan test seviyesi. Unit'ten yavaş, E2E'den hızlıdır; testcontainers, in-memory DB ve mock service'lerle izolasyon sağlanır, CI'da kritik akışların ana güvencesi.

Kullanıcı etkileşiminden sonraki en uzun işleme kadar geçen sürenin tepe değeri (Core Web Vitals); < 200ms iyi. FID'in 2024'teki halefi.

Klasik PageRank algoritmasının site içi link yapısı üzerinde simüle edilmiş halidir. Hangi sayfaların kendi sitenizden ne kadar otorite topladığını ölçer; otorite akışı sıralama gücünü doğrudan etkiler.

Statik olarak build edilen sayfaların arka planda belirli aralıklarla veya trigger'la yeniden oluşturulması; hem statik hızı hem taze veri.

Kullanıcının bir ürünü kullanarak gerçekleştirmek istediği somut işi (job) tanımlama çerçevesi; persona yerine davranış ve bağlam odaklı.

Schema.org'u <script type="application/ld+json"> bloğu içinde gömülü JSON olarak taşıyan en yaygın structured-data sözdizimi. HTML'den ayrı olduğu için tasarımı bozmaz, sunucu-tarafı render'a uygun, Google'ın önerdiği format.

Header.Payload.Signature formatında, kendi kendine doğrulanabilen kompakt token standardı. SPA + API arasında stateless authentication için kullanılır; ifade ve süre claim'leri, refresh token rotasyonu ve secret yönetimi kritik.

Brand, non-brand, long-tail ve competitor conquest keyword'lerin difficulty + CPI skoruyla haritalandığı yapı.

Klaviyo'nun en üst ajans tier'ı; Data Platform + advanced segmentation uzmanlığı gerektirir, yıllık sertifikasyon yenileme disipliniyle tutulur.

Bir işin temel iş çıktısından aşağıya doğru ayrışan metriklerin hiyerarşik ağaç yapısı; her düğüm bir karar tetikleyici.

Container'ları yüzlerce-binlerce makinede otomatik dağıtan, ölçekleyen ve self-healing yöneten orchestration platformu. EKS, GKE, AKS managed versiyonları; mikroservis tabanlı production altyapısının de facto standardı, küçük ekiplerde overengineered bir seçim.

Sayfanın ana görsel içeriğinin kullanıcıya görünür hale geldiği zaman (Core Web Vitals); < 2.5s iyi. Tasarım aşamasında font + image + render bütçesiyle kontrol edilir.

İçeriğin (image, component, route, library) yalnızca ihtiyaç olunduğu anda yüklenmesi tekniği. <img loading="lazy"> ile native, framework'lerde dynamic import ile elde edilir; ilk paint hızını ve veri kullanımını ciddi düşürür.

Viewport'taki en büyük görselin (image, video poster, büyük blok metin) görünür olma süresi — Core Web Vital. 2.5 sn altı "iyi"; CDN, image format (AVIF/WebP), preload hint'leri ve render-blocking CSS azaltma ile düşürülür.

LCP en büyük içerik öğesinin görünme süresi (<2.5s), INP kullanıcı etkileşimine yanıt süresi (<200ms), CLS sayfa yüklenirken görsel kayma oranı (<0.1). Üçü birden 'iyi' olmalı, biri kötüyse şablon CWV'si başarısız sayılır.

İlk satın alma değil, uzun vadeli müşteri değeri hedeflenen bid stratejisidir. Shopify, CRM veya CDP'den gelen müşteri değeri bilgisi algoritmaya aktarılır; CAC yerine LTV/CAC optimize edilir.

Welcome → activation → repeat → retention → winback gibi aşamalı müşteri yolculuğu; her aşama için farklı mesaj ve offer.

Uygulamanın canlı güncelleme takvimi (sezonluk, feature, kampanya); app store + oyuncu/kullanıcı engagement.

Sitenizin kök dizinine koyulan, LLM crawler'lara 'bu markanın en kritik sayfaları, kanonik tanımı ve cite edilebilir kaynakları şunlardır' diyen düz metin dosyasıdır. robots.txt'in AI çağındaki muadili; henüz standart olmasa da Anthropic başta olmak üzere büyük aktörler okuyor.

Mevcut müşteri seed listesinden (CRM, dönüşüm pikseli, app event) makine öğrenmesi ile davranışsal ikiz çıkaran prospecting kitlesi. Meta'da %1-10 benzerlik bandında ayarlanır; kalite seed sinyalinin temizliğine bağlıdır.

Bir müşterinin toplam yaşam boyu değeri; gross margin × retention × sipariş sıklığı × sepet değeri.

Microservices + API-first + Cloud-native + Headless prensiplerinin kısaltması; composable commerce mimarisinin çerçevesi, MACH Alliance tarafından tanımlandı.

Üreten ve tüketen sistemler arasında işleri asenkron biçimde sıralayıp gecikmeli/dağıtık işlenmesini sağlayan ara katman. RabbitMQ, AWS SQS, Redis Streams; spike'ları absorbe eder, retry ve dead-letter queue ile dayanıklılık ekler.

Meta'nın ajans + teknoloji ortakları programı; Advantage+, CAPI ve Marketing API beta erişimi ile partner manager desteğini içerir.

Ürün, koleksiyon, müşteri, order'a ekstra yapılandırılmış veri ekleme sistemi; metaobject ile standalone custom type'lar tanımlanır ve tema tarafında block olarak kullanılır.

Tek bir uygulamayı, kendi veritabanı ve dağıtım döngüsü olan küçük servislere bölme mimarisi. Bağımsız ölçek + ekip özerkliği sağlar; ama distributed system karmaşıklığı, observability ve service-mesh ihtiyacı doğurur.

Bayesian istatistikle kanal contribution'ını tahmin eden model; 18-24 aylık historic veri gerektirir.

Tüm fonksiyonların tek bir codebase ve tek bir deployment unit içinde yaşadığı geleneksel uygulama mimarisi. Modular monolith versiyonu, küçük-orta ekipler için microservice'lerden daha hızlı ve ucuzdur; "premature decomposition" en sık karşılaşılan tuzak.

Klasik A/B yerine traffic'i deney sırasında kazanan varyanta dinamik olarak kaydıran adaptif test yaklaşımı. Toplam regret'i minimize eder; hızlı kazanmaları olan tasarım/öneri/banner testleri için ideal, kesin etki ölçümü için değil.

Birden fazla elemanın eş zamanlı farklı kombinasyonlarının test edildiği deney; yüksek trafik gerektirir.

Toplam dönüşümlerin ne kadarının yeni müşteri olduğu; Pmax ve Advantage+ için kritik optimizasyon hedefi.

Her müşteri için anlık en iyi aksiyonu (ürün, offer, kanal, mesaj) öneren motor; recommender + rule engine bileşimi.

Kullanıcının şifresini paylaşmadan üçüncü-parti uygulamaya sınırlı erişim vermesini sağlayan delegasyon protokolü. Authorization Code + PKCE flow modern web standardı; "Google ile giriş", "Slack uygulamasına bağlan" gibi senaryoların altyapısı.

Bir sistemin iç durumunu dış sinyallerden (metrics, logs, traces — "üç direk") çıkarabilme yetisi. Monitoring'in evrimi: known-unknowns yerine unknown-unknowns'a hazırlık. Datadog, Grafana + Prometheus, Honeycomb ekosistemleri.

CRM'de gerçekleşen lead-to-sale, çağrı kapatma veya mağaza ziyareti gibi dönüşümleri tıklama ID'si (gclid/wbraid/fbclid) ile reklam platformuna geri bildirme süreci. tROAS'ı gerçek satışla beslemenin en güvenli yolu.

Shopify'ın 2021'de sunduğu tema mimarisi; JSON template, section rendering API, app blocks, metafield-first yaklaşımıyla tüm sayfalarda section-based editörlük sağlar.

Kanallar arası mesaj akışının frequency capping + öncelik kuralları + suppression altında koordinasyonu.

Google'ın bir URL'in performansını lab (Lighthouse) + field (CrUX gerçek kullanıcı verisi) olarak ölçtüğü ücretsiz araç. Mobil ve desktop ayrı raporlar; CWV uygunluğu ve önerilen düzeltmeler için referans. Çoğu organizasyon haftalık trend'i Looker Studio'ya bağlar.

Platform tarafında atanmış hesap yöneticisi; eskalasyon, yol haritası brief, beta pilot seçimi ve co-marketing koordinasyonu yapar.

Partner programlarda seviye hiyerarşisi (örn. Member → Select → Premier → Elite); spend + sertifika + müşteri başarısı eşikleriyle belirlenir.

CAC'ın geri kazanıldığı süre; nakit akışı planlamasının ana göstergesi, genellikle 6-18 ay aralığı.

Google Ads'in tüm envanteri tek kampanyada birleştiren ürünüdür. Optimizasyon noktaları feed + asset + audience signal + incrementality testi; 'kara kutu' kontrolü bu 4 kaldıraç üzerinden yapılır.

Personally Identifiable Information; kişiyi tanımlayan veri (email, telefon, IP, device ID). Tagging + retention altında yönetilir.

Reklam platformunun (Meta, TikTok, LinkedIn, vb.) site etkileşimini ve dönüşümü ölçmek için yerleştirilen client-side JS snippet'i. ITP ve cookie sınırlamaları nedeniyle tek başına yetersiz — server-side event'ler (CAPI, sGTM) ile tamamlanır.

Google Play Console'un store listing ve in-app içerik üzerinde yerleşik A/B test motoru. Asset-level (icon, screenshot, kısa açıklama) veya feature-level testler çalıştırır; doğrudan yükleme dönüşümünü ölçer, ASO'nun veriye dayalı omurgasıdır.

Private Marketplace ve Programmatic Guaranteed; yayıncının seçilmiş alıcılara Deal ID üzerinden premium envanter / audience sattığı programatik satış modelleri.

Markanın hedef kitle zihninde hangi kategoride, kime göre, neden seçileceği konusundaki konumlanmasını tanımlayan stratejik belge; manifesto + value proposition + differentiation içerir.

Premium Publisher Optimization — yayıncının envanterini header bidding, deal ID, PMP ve open auction kombinasyonu ile en yüksek CPM'i bulan otomasyon yaklaşımı. Floor price stratejisi, vendor seçimi ve viewability hedefiyle birlikte yönetilir.

Google Ads partner programında en üst tier; spend + sertifikasyon + performans eşiklerini geçen ajanslara yıllık verilir, beta + partner manager erişimi sağlar.

Google'ın Chrome içinde third-party cookie'yi kaldırmadan reklam ölçümü, retargeting ve fraud detection sağlamak için geliştirdiği API'lar paketi: Topics, Protected Audience (FLEDGE), Attribution Reporting. Cookieless geleceğin Google tarafı.

Hedef kitlenizin üretken motorlara gerçekten sorduğu ve markanızın içine düşmek istediği 50–300 kadar prompt'tan oluşan sabit listedir. Pano (dashboard) üzerinde haftalık olarak çalıştırılır, görünürlük / citation / tone metrikleri bu havuz üzerinden raporlanır.

Tarayıcıdan kurulabilen, offline çalışabilen ve push bildirim alabilen web app. Service Worker + Web App Manifest temel teknolojileri; native uygulama gibi davranır ama ASO/store dağıtımına ihtiyaç duymaz.

Bir API'nin saniyede / dakikada kabul ettiği istek sayısını sınırlayarak kötüye kullanımı, brute-force saldırıyı ve maliyet patlamasını önleme katmanı. Token bucket veya sliding window algoritmaları, response'ta X-RateLimit-* header'ları standardı.

React 18+ ile gelen, sunucuda render edilen, istemciye hiç JS göndermeyen component modeli; Next.js App Router + Shopify Hydrogen native kullanır, bundle + hydration cost'unu düşürür.

HTTP fiilleri (GET/POST/PUT/PATCH/DELETE) ve resource-tabanlı URL'ler üzerinden iletişim kuran mimari stil. Stateless'tir; çoğunlukla JSON taşır, OpenAPI ile dokümante edilir; web ve mobil app'lerin %80'inin hâlâ varsayılan entegrasyon yüzeyi.

Kazanılan kullanıcıların belirli bir zaman penceresinde (D1, D7, D30, M1, M3) hâlâ aktif olma oranı. SaaS ve mobil oyunda ürün-pazar uyumunun doğrudan göstergesi; kohort eğrisinin yataylaşması (flat curve) sağlıklı bir ürünün ana imzasıdır.

Partner'ın platformdan aldığı komisyon, rebate veya Market Development Fund; Roibase'de her çeyrek müşteriye şeffaf raporlanır.

Warehouse'dan operasyonel araçlara (Meta, Google, Klaviyo) veri aktarımı; Census, Hightouch tipik vendor'lar.

Recency, Frequency, Monetary — müşteri değerini ölçen klasik 3 boyut; modern retention'da skorlama temelidir.

Müşterileri Recency (son alışveriş tarihi), Frequency (sıklık) ve Monetary (toplam harcama) eksenlerinde puanlayıp davranış tabanlı kohortlara ayıran yöntem. Win-back, VIP, dormant gibi yaşam-döngüsü sinyallerinin kanonik üreticisi; CRM/CDP'nin temel modülü.

Request for Proposal (soru seti) → Proof of Concept (4-6 hafta test) → Weighted Scorecard (ağırlıklı puan); vendor seçimi için nesnel üçlü.

Medya harcamasının getirdiği gelirin spendine oranıdır. ROAS tek başına performans ölçüsü olmaz; marj ve LTV entegre edilmediği sürece yüksek ROAS düşük kârlılık demek olabilir.

Site kökünde yer alan ve crawler'lara hangi yolların taranabileceğini söyleyen düz metin dosyası. User-agent başına Allow/Disallow direktifleri, Sitemap referansı ve günümüzde LLM-Content gibi AI-crawler hint'leri taşır; yanlış Disallow indeks dışı kalmaya yol açar.

Bir A/B testin istatistiksel olarak güvenilir sonuca ulaşması için her varyantta gözlenmesi gereken minimum kullanıcı sayısı. Power, alpha (genelde 0.05), baseline conversion ve MDE girdi alınarak hesaplanır; az örneklem hem false positive hem false negative riskini büyütür.

Sayfanın içeriğini makineye okunur hale getiren yapılandırılmış veri biçimidir. Rich result kazanımı, entity disambiguation ve LLM citation için temel sinyaldir.

Apple Search Ads'in otomatik eşleme modu; keyword discovery kaynağı olarak kullanılır, ardından exact'e promote edilir.

İş biriminin data team'i beklemeden kendi sorusunu cevaplayabildiği analitik ortam; Metabase, Lightdash, Hex ile.

Uzun bir içeriği LLM'in tek nefeste 'cevap parçası' olarak alıntılayabileceği, konu bütünlüğü korunan paragraf / bölüm birimlerine bölme tekniğidir. İyi chunk'lanmış içerik, kötü yapılandırılmış 5.000 kelimelik bir blog yazısından her zaman daha fazla citation alır.

BI aracının arkasındaki ortak metric definitions + business logic katmanı; LookML, Metabase models, Cube gibi araçlarla.

Sonuçların sürekli kontrol edilebildiği ve erken durdurmanın istatistiksel olarak güvenli olduğu test çerçevesi.

Google sıralamalarındaki günlük dalgalanma şiddetinin ölçüsüdür. Yüksek volatility tipik olarak algoritma güncellemesinin habercisidir; Semrush Sensor, Mozcast gibi araçlarla izlenir.

Tarayıcıdan değil, kendi server'ından (sGTM, kendi backend) reklam platformuna API üzerinden gönderilen conversion event'leri. Ad-blocker ve browser kısıtlamasından muaf; CAPI (Meta), GA4 MP, TikTok Events API gibi spec'lerle çalışır.

Browser yerine sunucu tarafından yapılan event tracking'tir. iOS 14, ad-blocker ve cookie erozyonuna karşı sinyal bütünlüğü sağlar; modern performans altyapısının temel taşıdır.

Kod'un altyapı yönetimi olmadan, otomatik ölçeklenen function-as-a-service ortamında çalıştırılması (AWS Lambda, Cloudflare Workers, Vercel Functions). Pay-per-execution model — düşük trafiğe ekonomik, ani spike'larda esnek; cold-start ve vendor lock-in tradeoff'ları.

Kullanıcının site oturumunu (mouse hareketi, tıklama, scroll, form girişi) anonim şekilde kaydedip videoda olduğu gibi izlemenize izin veren araç. Hotjar, FullStory, Microsoft Clarity öne çıkar; PII'yi maskelemek ve consent gerektirmesi açısından hassas — CRO debug'ı için altın değerinde.

Server-side Google Tag Manager — tarayıcıdaki GTM'in payload'ını ele alıp temizleyen, zenginleştiren ve birden fazla destination'a (GA4, Meta CAPI, TikTok, vb.) yönlendiren proxy. Cookie ömrünü uzatır, ad-blocker'a dirençlidir, server-side conversion API'lerinin altyapısıdır.

Sektörünüze özgü bir prompt havuzunda (örneğin 200 kritik sorgu) markanızın görünme oranının, rakiplerinizin görünme oranlarına göre ağırlıklı payıdır. GEO'nun 'pazar payı' metriğidir; ay ay takip edilir.

Shopify'ın hızlandırılmış checkout + wallet ürünü; rastgele mağazada bile 1-tıkla satın alma sağlar, mobile CR'yi belirgin artırır; PCI + 3DS2 uyumlu.

Tek store içinde company accounts, catalog, quantity rules, price lists, PO/net-terms, custom pricing senaryoları ile B2B operasyonu yürütmeyi sağlayan Plus özelliği.

No/low-code automation platformu; trigger (order, customer, inventory) + condition + action (tag, webhook, email) ile Admin tarafında tekrarlanan işleri otomatikleştirir.

Shopify'ın Scripts'i emekli ederek sunduğu Rust/JavaScript tabanlı serverless extension katmanı; Discount, Delivery, Payment, Cart Transform senaryolarını deterministic + hızlı çalıştırır.

Tek mağaza üzerinden çoklu pazar (dil, currency, domain, payment, shipping) yönetimini sağlayan Plus özelliği; Markets Pro ile duty + tax + local payment tam otomatik.

Shopify'ın enterprise seviye ortaklık programı; Plus merchant başarı ekibi, Checkout Extensibility erken erişim ve Hydrogen + Oxygen öncelik desteği sağlar.

Shopify'ın Plus store'lar için SQL-benzeri analytics query dili; Admin + Liquid + API üzerinden custom rapor + dashboard yaratmayı sağlar.

Bir görevin tamamlanmasından hemen sonra 1-7 skalada zorluk algısını ölçen tek soruluk metrik; SUS'un görev-seviyesi tamamlayıcısı.

Service Level Agreement (uptime + destek), Data Processing Agreement (KVKK/GDPR), Exit Clause (çıkış şartları + veri portabilitesi) — enterprise sözleşme üçlüsü.

Google Ads'ın gerçek zamanlı sinyallerle (cihaz, lokasyon, kullanıcı sinyali, saat) açık artırma başına teklif veren ML teklif stratejilerinin şemsiyesi: tCPA, tROAS, Maximize Conversions, Maximize Conversion Value. Conversion sinyali kalitesine bağlıdır.

Markanın sese bürünmüş hali; kısa (1-3 sn) melodi / ses imzası + genişletilmiş audio palette (podcast intro, video ident, UI SFX) kombinasyonu.

İlk sayfa yüklemesinde tüm shell'i çekip sonraki tüm sayfa geçişlerini client-side router üzerinden yapan uygulama tipi. Anlık navigation hissi sağlar; ilk paint ağır, SEO için ek prerendering gerekir, hidden route'lar için hâlâ popüler.

A/B testte gerçek trafik dağılımının (örn. 49.2/50.8) beklenen 50/50'den anlamlı şekilde sapması — çoğunlukla bir teknik bug işareti. Chi-square testi ile p<0.001 ise sonuçlara güvenilmez; root-cause: bot trafiği, redirect kayıpları, cookie sızıntısı.

Build zamanında tüm sayfaları HTML olarak üretip CDN'den servis etme yaklaşımı. Maksimum performans + minimum altyapı maliyeti; içerik nadiren değişen siteler (blog, marketing, dokümantasyon, glossary) için ideal — Nuxt generate, Next.js export, Astro.

HTML'in sunucuda render edilip tarayıcıya hazır olarak gönderildiği yaklaşım. SEO ve LCP için CSR'a göre üstün; Nuxt 3, Next.js, Remix gibi framework'lerin temel modu. Ölçeklendirme için edge cache ve hydration stratejisi gerekir.

HTTP cache stratejisi; kullanıcıya stale içerik anında gösterilirken arka planda taze versiyon fetch edilir. Hız + freshness dengesi.

Frontend'de paylaşılan veri ve UI durumunun nerede tutulduğunu, nasıl güncellendiğini ve component'lere nasıl yayıldığını yönetme disiplini. Pinia (Vue), Redux/Zustand (React), Svelte stores; karmaşık ürünlerde rendering performansı ve hata izlenebilirliğinin temeli.

Bir A/B testin gerçekten var olan bir etkiyi (lift) saptayabilme olasılığı. Standart hedef %80 power; daha küçük etkiler için ya örneklem büyüklüğü artırılır ya da efekt minimum detectable effect (MDE) olarak yeniden tanımlanır. Pre-test power calculation deneyi planlamanın olmazsa olmazı.

Shopify'ın public GraphQL API'si; headless / custom frontend / mobile uygulamaların ürün + koleksiyon + sepet + checkout verisine erişmesini sağlar.

Component'leri izole ortamda geliştirme + dokümantasyon + QA aracı; MDX ile tasarım-geliştirme handoff dokümantasyonu canlı yaşar.

Veriyi batch yerine olay akışı olarak gerçek zamanlı işleyen yaklaşım. Kafka + Flink/Spark Streaming/Kinesis + ksqlDB stack'leri yaygın; fraud detection, real-time personalization, IoT telemetri ve anomaly alerting kullanım senaryoları.

Sayfanın HTML'inin tek seferde değil, hazır olan parçalardan başlayarak akışla sunucudan istemciye gönderildiği render modeli; TTFB ve LCP düşer.

Sayfa içeriğini schema.org sözlüğüyle makinece-okunabilir hale getiren yapılandırılmış işaret. Rich result, AI Overviews ve sesli arama eligibility'sinin önkoşulu; en yaygın taşıyıcısı JSON-LD, Search Console'da Rich Results raporuyla doğrulanır.

Ücretsiz içerik limitini (metered) veya dinamik propensity modelini (propensity-based) kullanarak okuyucuyu ücretli aboneliğe yönlendiren katmanlı erişim sistemi.

Alıcı tarafından yayıncıya giden tedarik yollarının (duplicate bidder, reseller katmanı) temizlenip en verimli rotaların seçilmesi; yayıncıda net gelir artar, alıcıda margin iyileşir.

10 maddelik standart anketle bir arayüzün kullanılabilirliğini 0-100 arası puanlayan ölçek; > 68 ortalama üstü, > 80 mükemmel eşiği.

Smart Bidding stratejisi: hedeflenen ortalama edinim maliyetine yakın hacimde dönüşüm getirmeye çalışır. Geçmiş conversion verisi ve hedefe makul yakınlık ister; düşük hacimli hesapta volatil çalışır.

Smart Bidding stratejisi: hedef gelir/harcama oranını sağlayacak teklif verir. Conversion value tracking ve doğru margin/value sinyali gerektirir; offline conversion + value upload ile zenginleştirildiğinde performansı artar.

IAB Europe'un 2024'ten beri zorunlu olan TCF (Transparency & Consent Framework) versiyonu. Yayıncı, vendor ve kullanıcı arasındaki onay sinyalini standardize eder; CMP üreticileri (OneTrust, Cookiebot, Didomi) Google Consent Mode v2 ile birlikte zorunlu uyumu sağlar.

Shopify'ın resmi Liquid + JSON + Schema linting aracı; tema kodunu best practice + performans + security kurallarına göre tarar, CI'da zorunlu gate olarak kullanılır.

İstemci ile sunucu arasındaki tüm trafiği şifreleyen ve sunucu kimliğini sertifika ile doğrulayan protokol. HTTPS'in altındaki katman; modern web'de TLS 1.3 standardı, Let's Encrypt ile ücretsiz sertifika, HSTS header zorunlu.

Belirli bir konu kümesinde sitenizin uzmanlık derinliğini gösteren sinyal toplamıdır. Pillar/cluster mimarisi, internal link yoğunluğu ve EEAT bileşenlerinin sonucudur.

Tarayıcının HTTP isteğini gönderdikten sonra sunucudan ilk baytı aldığı süre. CWV değil ama LCP/INP'in zemini; düşük tutmak için origin'in CDN'e yakın olması, edge cache ve gereksiz redirect'lerin temizlenmesi gerekir. 800 ms altı sağlıklı.

Universal App Campaigns — Google'ın Search, Display, YouTube ve Play envanterini tek kampanyada otomatize ettiği app-install + in-app action formatı. Asset karışımını ML yapar; tCPA veya tROAS hedefiyle çalışır, mobil paid stack'in standart aracı.

Bir fonksiyon veya component'i izole biçimde, dış bağımlılık olmadan test eden en küçük doğrulama birimi. Vitest, Jest, JUnit, pytest gibi araçlar; CI'da hızlı koşar (saniyeler), TDD'nin temel yapı taşıdır, regresyon yakalamanın en ucuz katmanıdır.

Tüm dönüşümleri eşit saymak yerine her conversion'a gerçek margin veya LTV proxy değeri atayan teklif yaklaşımı. tROAS'ı anlamlı kılan ön şart — value upload, dynamic value veya CRM-bound value rules ile beslenir.

Bir reklam impression'ının kullanıcı ekranında en az %50'sinin 1 saniye (display) veya 2 saniye (video) görünür kaldığı MRC standardı; reklamverenin değer kriteri.

Logo + logo varyantları + renk + tipografi + iconografi + illustration + photography + grid + motion + templates'ten oluşan tutarlı sistem.

UI bileşenlerinin kod değişikliklerinden sonra görsel olarak aynı kaldığını Chromatic / Percy / Playwright ile otomatik doğrulama; design drift önlenir.

Web Content Accessibility Guidelines 2.2; A, AA ve AAA seviyesinde başarı kriterleri; 9 yeni kriter (2023) klavye, focus, drag, target size başlıklarında; AA endüstri baseline.

Tarayıcının native olarak desteklediği framework-bağımsız component standardı: Custom Elements + Shadow DOM + HTML Templates. Stencil/Lit ile yazılır, herhangi bir framework içinde kullanılabilir; design system'i React/Vue/Svelte sınırlarını aşan portable parçalara dönüştürür.

Bir sistemde olay olduğunda (ödeme tamamlandı, sipariş oluştu) önceden bildirilen URL'e HTTP POST ile bildirim gönderme deseni. Polling'in tersi — gerçek zamanlı, kaynak tasarruflu; signature doğrulama ve idempotency tasarımı zorunlu.

Belirli bir süredir alışveriş yapmamış müşterileri (genelde RFM'de "dormant" segmenti) hedef alan iletişim akışı. Kişiselleştirilmiş indirim, "missed you" mesajı veya yeni koleksiyon kanca'sıyla aktive eder; başarı KPI'sı reactivation rate ve incremental LTV.

Sitenin index edilmesi istenen URL'lerini, son güncelleme zamanı ve değişim sıklığıyla birlikte arama motorlarına sunan XML dosyası. Büyük sitelerde index sayfaları (sitemap index) ve hreflang tagleri ile birlikte kullanılır; robots.txt'de referans verilir.

Yayıncının impression-level + subscriber-level gelir verisini birleştiren data warehouse (BigQuery/Snowflake); finans, yield, editorial ve sales raporlamasının tek doğruluk kaynağıdır.

Ağ konumuna güvenmeyen, her istek için kullanıcı + cihaz + bağlam bazında yeniden authentication ve authorization yapan güvenlik modeli. VPN'in modern alternatifi; BeyondCorp, Cloudflare Access, Tailscale gibi platformlar üzerine kurulur.